WAHDAT AL-WUJUD

Wahdat al- wujûd( baca: wahdatul bentuk) dalam gramatikal Arab terdiri dari 2 kata, ialah wahdat serta al- wujud. Secara bahasa wahdat berarti satu ataupun kesatuan, sebaliknya al- wujud maksudnya bentuk, terdapat ataupun keberadaan. Jadi, wahdat al- wujud secara harfiah berarti kesatuan bentuk. Secara filosofis wahdat al- wujud menarangkan ikatan Tuhan dengan alam. Dari segi teologis Tuhan mempunyai bentuk, alam mempunyai bentuk. Jadi, terdapat 2 bentuk, bentuk Tuhan serta bentuk alam. Bentuk Tuhan absolut serta mutlak, bentuk alam relatif serta nisbi.

Terdapat 2 metode dalam memandang wahdat al- wujud. Awal, metode pandang para pemeluk faham pantaeisme, ialah faham serba Tuhan. Para pengannut faham pantaeisme menarangkan wahdat al- wujud dengan 2 rumusan selaku berikut. Tuhan merupakan alam, alam merupakan Tuhan Bentuk Tuhan merupakan bentuk alam, bentuk alam merupakan bentuk Tuhan.

Jadi, pada hakikatnya cuma terdapat satu bentuk ialah bentuk Tuhan. Bagi Nuruddin Al- Raniri, metode pandang para pemeluk pantaeisme

tercantum ilhâd, menyimpang dari prinsip tauhid. Pendukung pemikiran ini dinamakan mulhid, orang yang menyimpang dari ajaran tauhid.

Kedua, metode pandang al- muwahhid, orang yang meneguhkan prinsip tauhid sebagaimana dikemukakan oleh Ibn‘ Arabi. Dia menarangkan konsep wahdat al- wujûd dengan rumusan kalau Tuhan tercermin pada alam, sebaliknya alam ialah kaca Tuhan. Tuhan bentuk yang absolute yang diucap dengan al- Haqq); sedangkan

alam yang diucap al- khalq ialah bentuk nisbi, relatif ataupun idhafi. Hakikatnya, bagi Ibn‘ Arabi, cuma terdapat satu bentuk, ialah bentuk al- Haqq, bentuk Allah Yang Maha Benar. Ibn‘ Arabi mengakui kalau secara faktual alam ini mempunyai bentuk, namun bentuk yang nisbi. Bentuk alam( al- khalq) itu ialah bentuk metafor yang bertabiat majazi.

Ibn‘ Arabi menguasai kalau Tuhan tercermin pada alam serta alam ialah kaca Tuhan semacam seseorang yang berdiri di depan kaca. Orangnya satu, namun sketsanya banyak. Alam bertingkat, mulai dari jamadat( barang padat), nabatat( tetumbuhan), hayawanat( hewan), insaniyat( mannusia) serta malakut( para malaikat). Bentuk alam itu hakikatnya bentuk Allah yang dipinjamkan kepada alam. Hakikat Tuhan itu bentuk, hakikat alam itu‘ adam, ketiadaan. Analoginya, sinar itu kepunyaan matahari, hitam itu kepunyaan bumi. Matahari meminjamkan cahayanya kepada bumi. Hakikatnya cuma terdapat satu sinar, sinar matahari.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *